អនិច្ចំ ជាពាក្យក្នុងភាសាបាលី ដែលភាសាសំស្ក្រឹតហៅថា អនិត្យា ប្រែថា មិនទៀង ឬ មិនស្ថិតស្ថេរ ។ ពាក្យនេះតម្រង់ទៅលើការពិតដែលថា ធម៌ទាំងអស់ ដែលតាក់តែងដោយបច្ច័យ (សង្ខារ) មានដំណើរប្រែប្រួលជានិច្ច ។ តាមពិតគ្មានធម៌ឯណា ដែលសាបសូន្យក្នុងទីបំផុតទេ អាការៈខាងក្រៅរបស់វាប៉ុណ្ណោះ ដែលសាបសូន្យ ព្រោះវាផ្លាស់ប្តូរពីធម្មជាតិមួយ ទៅធម្មជាតិមួយផ្សេងទៀត ។ ឧបមាដូចជាស្លឹកឈើ ដែលធ្លាក់ចុះលើដី ហើយរលាយបាត់ទៅ ។ នៅពេលដែលរូបរាង និងវត្តមានរបស់ស្លឹកឈើបានសាបសូន្យទៅ គ្រឿងដែលបង្កើតស្លឹកឈើ បានក្លាយទៅជាលំអងល្អិតៗ ដែលអាចបន្តឲ្យដើមឈើថ្មី កើតឡើង ។
Saturday, April 23, 2022
Thursday, April 14, 2022
ឱវាទបាតិមោក្ខ
ដកស្រង់ពី https://web.facebook.com/1454914734529270/posts/2173922685961801/?_rdc=1&_rdr
ឱវាទបាតិមោក្ខគាថា
សព្វបាបស្ស អករណំ កុសលស្សូបសម្បទា
សចិត្តបរិយោទបនំ ឯតំ ពុទ្ធានសាសនំ ។
ខន្តិ បរមំ តបោ តីតិក្ខា និព្វានំ បរមំ វទន្តិ ពុទ្ធា
ន ហិ បព្វជិតោ បរូបឃាតី សមណោ ហោតិ បរំ វិហេឋយន្តោ ។
អនូបវាទោ អនូបឃាតោ បាតិមោក្ខេ ច សំវរោ
មត្តញ្ញុតា ច ភត្តស្មឹ បន្តញ្ច សយនាសនំ
អធិចិត្តេ ច អាយោគោ ឯតំ ពុទ្ធាចសាសនំ ។
ព្រះបរមពុទ្ធោវាទ ៣ គាថានេះ ឈ្មោះថា ឱវាទបាតិមោក្ខ ជាព្រះឱវាទមានសេចក្ដីវិសេស ១១ ប្រការ ដូចន័យដែលចែកជាកណ្ឌ ៗ តទៅនេះគឺ
១- សព្វបាបស្ស អករណំ ការមិនធ្វើអំពើបាបទាំងពួង
២- កុសលស្សូបសម្បទា ការបំពេញកុសលឲ្យបរិបូណ៌
៣- សចិត្តបរិយោទបនំ ការញ៉ាំងចិត្តរបស់ខ្លួនឲ្យផូរផង់នេះជាពាក្យប្រដៅរបស់ព្រះពុទ្ធទាំងឡាយ។
៤- ខន្តិ បរមំ តបោ តីតិក្ខា អធិវាសនខន្តី ពោលគឺសេចក្ដីអន់ធន់ ជាតបធម៌ដ៏ឧត្ដម
៥- និព្វានំ បរមំ វទន្តិ ពុទ្ធា ព្រះពុទ្ធទាំងឡាយតែងសម្ដែងថា ព្រះនិព្វានជាធម៌ឧត្ដម
៦- ន ហិ បព្វជិតោ បរូបឃាតី សមណោ ហោតិ បរំ វិហេឋយន្តោ បុគ្គលដែលសម្លាប់សត្វដទៃមិនឈ្មោះថា បព្វជិត បុគ្គលដែលបៀតបៀនសត្វដទៃមិនឈ្មោះថា សមណៈឡើយ
៧- អនូបវាទោ អនូបឃាតោ ការមិនពោលតិះដៀល (អ្នកដទៃ) ការមិនបៀតបៀន (អ្នកដទៃ)
៨- បាតិមោក្ខេ ច សំវរោ ការសង្រួមក្នុងបាតិមោក្ខ
៩- មត្តញ្ញុតា ច ភត្តស្មឹ ភាវៈជាអ្នកដឹងប្រមាណក្នុងភត្ត
១០- បន្តញ្ច សយនាសនំ ទីដេកទីអង្គុយដ៏ស្ងាត់
១១- អធិចិត្តេ ច អាយោគោ ការបំពេញព្យាយាមក្នុងអធិចិត្ត។
ព្រះធម្មចក្កប្បវត្តនសូត្រ
វីដេអូរខាងក្រោមដកស្រង់ពី https://www.youtube.com/watch?v=QkvhI6dOynE
អន្តធម៌ ២ យ៉ាង
ឯវម្មេ សុតំ សូត្រនេះ (ឈ្មោះធម្មចក្កប្បវត្តនសូត្រ) គឺខ្ញុំ (ឈ្មោះអានន្ទ) បានស្ដាប់មកហើយ យ៉ាងនេះថា៖ សម័យមួយ ក្នុងថ្ងៃ ១៥ កើត ខែអាសាឍ ព្រះពុទ្ធទ្រង់គង់នៅក្នុងព្រៃឥសិបតនមិគទាយវ័ន ជិតក្រុងពារាណសី (បច្ចុប្បន្នហៅថា សារនាថ ក្រុងពារាណសី ប្រទេសឥណ្ឌា ) ។ ព្រះពុទ្ធទ្រង់ត្រាស់ហៅ បញ្ចវគ្គិយភិក្ខុទាំងឡាយ (សាវគ្គ ៥ អង្គដែលបានបំរើព្រះពុទ្ធ មុនដែលព្រះអង្គបានត្រាស់ដឹង) ក្នុងទីនោះឯង ឲ្យតាំងចិត្តស្ដាប់នូវភាសិតនេះថា ៖ ម្នាល ភិក្ខុទាំងឡាយ អន្តធម៌ គឺធម៌ជាផ្លូវប្រតិបត្តិអមខាង ដ៏លាមកអាក្រក់ទាំងឡាយពីរប្រការនេះ បព្វជិតមិនគួរសេពគប់ គឺថាមិនគួរប្រព្រឹត្តឡើយ (នេះជាបឋមទេសនារបស់ព្រះពុទ្ធ) ។ អន្តធម៌ ទាំងឡាយ ២ យ៉ាងនោះដូចម្តេច?
កាមសុខល្លិកានុយោគៈ
ធម៌ណាដែលប្រកបខ្លួនឲ្យជាប់ជំពាក់ដោយកាម ក្នុងកាមទាំងឡាយ ជាធម៌ថោកទាប ជាធម៌របស់អ្នកស្រុក ជាធម៌របស់បុថុជ្ជន មិនមែនជារបស់អរិយបុគ្គលទេ មិនប្រកបដោយប្រយោជន៍ឡើយ ។
អត្តកិលមថានុយោគៈ
ធម៌ណាដែលប្រកប សេចក្ដីលំបាកដល់ខ្លួន ជាហេតុនាំឲ្យលំបាកកាយទទេ មិនមែនជារបស់ អរិយបុគ្គលទេ មិនប្រកបដោយប្រយោជន៍ឡើយ ។
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្ដីប្រតិបត្តិជាកណ្តាលមិនលាយច្រឡំដោយអន្តធម៌ទាំងឡាយពីរយ៉ាងនេះឯង ដែលតថាគត បានត្រាស់ដឹងហើយ ជាសេចក្ដីប្រតិបត្តិធ្វើឲ្យកើតបញ្ញាចក្ខុ (ការឃើញដោយប្រាជ្ញា) ធ្វើឲ្យកើតសេចក្ដីដឹងច្បាស់ប្រាកដ រមែងប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីសេចក្ដីស្ងប់រម្ងាប់ ដើម្បីសេចក្ដីដឹងចំពោះ ដើម្បីសេចក្ដីដឹងដោយប្រពៃ ដើម្បីសេចក្ដីរំលត់ទុក្ខ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ សេចក្ដី ប្រតិបត្តិជាកណ្តាល ដែលតថាគតបានត្រាស់ដឹងហើយ ជាសេចក្ដីប្រតិបត្តិធ្វើឲ្យកើតបញ្ញាចក្ខុ ធ្វើឲ្យកើតសេចក្ដីដឹងច្បាស់ប្រាកដ រមែងប្រព្រឹត្តទៅដើម្បីសេចក្ដីស្ងប់រម្ងាប់ ដើម្បីសេចក្ដីដឹងចំពោះ ដើម្បីសេចក្ដីដឹងដោយប្រពៃ ដើម្បីសេចក្ដីរំលត់ទុក្ខនោះ តើដូចម្តេច?
ផ្លូវកណ្តាល
អរិយដ្ឋង្គិកមគ្គៈ គឺធម៌ដូចជាផ្លូវ មានអង្គ ៨ ដ៏ប្រសើរនេះឯង (ហៅថា សេចក្ដីប្រតិបត្តិជាកណ្តាល) ។ អដ្ឋង្គិកមគ្គនោះ ដូចម្តេច?
· សម្មាទិដ្ឋិ ប្រាជ្ញាយល់ឃើញត្រូវ
· សម្មាសង្កប្ប សេចក្ដីត្រិះរិះត្រូវ
· សម្មាវាចា សម្តីត្រូវ
· សម្មាកម្មន្ត ការងារត្រូវ
· សម្មាអាជីវៈ កិរិយាចិញ្ចឹមជីវិតត្រូវ
· សម្មាវាយាម ព្យាយាមត្រូវ
· សម្មាសតិ សេចក្ដីរលឹកត្រូវ
· សម្មាសមាធិ កិរិយាតម្កល់ចិត្តឲ្យនឹងត្រូវ ។
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អដ្ឋង្គិកមគ្គនេះឯងដែលហៅថា សេចក្ដីប្រតិបត្តិជាកណ្តាល ដែលតថាគតបានត្រាស់ដឹងហើយ ជាសេចក្ដីប្រតិបត្តិធ្វើឲ្យកើតបញ្ញាចក្ខុ ធ្វើឲ្យកើតសេចក្ដីដឹងច្បាស់ប្រាកដ រមែងប្រព្រឹត្តទៅ ដើម្បីសេចក្ដីស្ងប់រម្ងាប់ ដើម្បីសេចក្ដី ដឹងចំពោះ ដើម្បីសេចក្ដីដឹងដោយប្រពៃ ដើម្បីសេចក្ដីរំលត់ទុក្ខ ។
លក្ខណៈនៃអរិយសច្ច ៤
ទុក្ខអរិយសច្ច (សេចក្ដីលំបាក, ភាវៈដែលអត់ធន់បានដោយពិបាក)
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ជាតិ គឺកិរិយាកើតនៃខន្ធ ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ ជរា គឺកិរិយាចាស់គ្រាំគ្រានៃខន្ធ ក៏ជាហេតុនាំមកនូវ ទុក្ខ (ព្យាធិ គឺជំងឺដំកាត់ទាំងឡាយ ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ) មរណៈ គឺកិរិយាបែកធ្លាយនៃខន្ធ ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ សេចក្ដី សោកខ្សឹកខ្សួលទុក្ខទោមនស្ស និងសេចក្ដីចង្អៀតចង្អល់ចិត្តទាំងឡាយ ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ កិរិយាប្រកបដោយសត្វនិងសង្ខារ ទាំងឡាយ ដែលមិនជាទីស្រឡាញ់ពេញចិត្ត ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ កិរិយាព្រាត់បា្រសចាកសត្វនិងសង្ខារទាំងឡាយ ដែលជាទី ស្រឡាញ់ពេញចិត្ត ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ ។ កាលបើចង់បាននូវវត្ថុណាមួយហើយ មិនបាននូវវត្ថុនោះ កិរិយាមិនបាននោះ ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ ឧបាទានក្ខន្ធទាំងឡាយ ៥ ដែលតថាគតសម្តែងហើយដោយបំព្រួញ ក៏ជាហេតុនាំមកនូវទុក្ខ កងទុក្ខមាន ជាតិជាដើមនេះ ឈ្មោះថា ទុក្ខអរិយសច្ច ។
ទុក្ខសមុទយអរិយសច្ច (មូលហេតុនាំឲ្យកើតសេចក្ដីទុក្ខ)
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តណ្ហាឯណា ដែលរមែងតាក់តែងនូវភពថ្មី ប្រកបដោយតម្រេកដោយអំណាចនៃសេចក្ដីត្រេក ត្រអាល មានកិរិយារីករាយក្នុងអារម្មណ៍នោះៗ ជាប្រក្រតី តណ្ហានោះដូចម្តេចខ្លះ? (តណ្ហានោះ) គឺកាមតណ្ហា (ចំណង់ក្នុងកាម), ភវតណ្ហា (ចំណង់មានជាតិកំណើត), វិភវតណ្ហា (ចំណង់អស់ជាតិកំណើត) ។ តណ្ហាទាំង ៣ នេះ ឈ្មោះថា ទុក្ខសមុទយអរិយសច្ច ។
ទុក្ខនិរោធអរិយសច្ច (សេចក្ដីរំលត់បង់នៃទុក្ខ)
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ កិរិយារំលត់បង់នូវតណ្ហានោះ ដោយអរិយមគ្គមិនឲ្យមានសេសសល់ កិរិយាលះបង់នូវតណ្ហានោះ កិរិយារលាស់ចោលនូវតណ្ហានោះ កិរិយារួចផុតចាកតណ្ហានោះ កិរិយាមិនមានអាល័យក្នុងតណ្ហានោះឯណា កិរិយារំលត់បង់នូវ តណ្ហា ដោយអរិយមគ្គមិនឲ្យមានសេសសល់ជាដើមនេះឯង ឈ្មោះថា ទុក្ខនិរោធអរិយសច្ច ។
ទុក្ខនិរោធគាមិនីបដិបទាអរិយសច្ច (បដិបត្តិឆ្ពោះទៅកាន់សេចក្ដីរំលត់ទុក្ខ)
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ អដ្ឋង្គិកមគ្គ ដ៏ប្រសើរនេះឯងដូចម្តេចខ្លះ? គឺ អរិយអដ្ឋងគិកមគ្គ ឬហៅមួយយ៉ាងទៀតថា មជ្ឈិមាបដិបទា (បដិបត្តិផ្លូវខ្សែកណ្តាល ) ។ អរិយអដ្ឋងគិកមគ្គ ជាផ្លូវមានអង្គ ៨ ប្រការ សរុបក៏នៅក្នុងត្រៃសិក្ខា គឺ សីល សមាធិ បញ្ញា ៖
· សម្មាទិដ្ឋិ ប្រាជ្ញាយល់ឃើញត្រូវ
· សម្មាសង្កប្ប សេចក្ដីត្រិះរិះត្រូវ
· សម្មាវាចា សម្តីត្រូវ
· សម្មាកម្មន្ត ការងារត្រូវ
· សម្មាអាជីវៈ កិរិយាចិញ្ចឹមជីវិតត្រូវ
· សម្មាវាយាម ព្យាយាមត្រូវ
· សម្មាសតិ សេចក្ដីរលឹកត្រូវ
· សម្មាសមាធិ កិរិយាតម្កល់ចិត្តឲ្យនឹងត្រូវ ។
អដ្ឋង្គិកមគ្គដ៏ប្រសើរនេះឯង ឈ្មោះថា ទុក្ខនិរោធគាមិនីបដិបទាអរិយសច្ច ។
ញាណទាំង ៣ ប្រការ
កាលត្រាស់ទេសនា នូវលក្ខណៈនៃអរិយសច្ច ៤ ប្រការដូច្នេះហើយ ទើបត្រាស់ទេសនានូវញាណទាំង ៣ ប្រការ គឺសច្ចញ្ញាណ, កិច្ចញ្ញាណ, កតញ្ញាណ ឲ្យទូទៅក្នុងអរិយសច្ច ៤ តទៅទៀត ៖
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខអរិយសច្ច ដូច្នេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខអរិយសច្ច នេះឯង គួរតែកំណត់ដឹងដោយបញ្ញាដូច្នេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខអរិយសច្ច នេះឯង តថាគតកំណត់ដឹងបានហើយដូច្នេះឡើយ ។
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខសមុទយអរិយសច្ច ដូច្នេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខសមុទយអរិយសច្ចនេះឯងគួរតែលះបង់ ដូច្នេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខសមុទយអរិយសច្ចនេះឯង តថាលះបង់បានហើយ ដូច្នេះឡើយ ។
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខនិរោធអរិយសច្ច ដូច្នេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខនិរោធអរិយសច្ចនេះឯងគួរតែធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់ ដូច្នេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខនិរោធអរិយសច្ចនេះឯង តថាគតធ្វើឲ្យជាក់ច្បាស់បានហើយ ដូច្នេះឡើយ ។
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខនិរោធគាមិនីបដិបទាអរិយសច្ច ដូច្នេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខនិរោធគាមិនីបដិបទាអរិយសច្ចនេះឯង គួរតែចម្រើនឲ្យកើតឡើង ដូច្នេះឡើយ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ចក្ខុកើតឡើងហើយ ញាណកើតឡើងហើយ បញ្ញាកើតឡើងហើយ វិជ្ជាកើតឡើងហើយ ពន្លឺភ្លឺស្វាងកើតឡើងហើយដល់តថាគត ក្នុងធម៌ទាំងឡាយ ដែលពីដើម តថាគតមិនធ្លាប់បានឮបានស្ដាប់ថា នេះជាទុក្ខនិរោធគាមិនីបដិបទាអរិយសច្ចនេះឯង តថាគតចម្រើនឲ្យកើតបានហើយ ដូច្នេះឡើយ ។
ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ប្រាជ្ញាដែលដឹងច្បាស់ ឃើញច្បាស់ តាមពិត មានបរិវដ្តៈ ៣ (សច្ចញ្ញាណ, កិច្ចញ្ញាណ, កតញ្ញាណ) មានអាការៈ ១២ យ៉ាងនេះ (បរិវដ្តៈ ៣ នោះឯងវិលទៅដូចជាចក្រ ក្នុងសច្ចៈទាំង ៤ គឺក្នុងទុក្ខសច្ច ៣, ទុក្ខសមុទយសច្ច ៣, ទុក្ខនិរោធសច្ច ៣, ទុក្ខនិរោធគាមិនីបដិបទាអរិយសច្ច ៣ ។ ផ្សំគ្នាជា ១២ ហៅថាអាការៈ ១២) (ប្រព្រឹត្តទៅ) ក្នុងអរិយសច្ចទាំងឡាយ ៤ នៅមិនទាន់បរិសុទ្ធល្អ មានដល់តថាគត អស់កាលត្រឹមណា ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតក៏មិនទាន់ប្តេជ្ញាខ្លួនថា ជាអ្នកត្រាស់ដឹងនូវសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ ឥតមានសេចក្ដីដឹងឯទៀត ក្រៃលែងជាង ក្នុងលោក ព្រមទាំងទេវលោក មារលោក ព្រហ្មលោក ក្នុងពពួកសត្វ ព្រះទាំងសមណព្រាហ្មណ៍ ព្រមទាំងមនុស្សជាសម្មតិទេព និងមនុស្សដ៏សេស អស់កាលត្រឹមណោះ នៅឡើយទេ ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ ក៏បញ្ញាដែលដឹងច្បាស់ ឃើញច្បាស់តាមពិត មានបរិវដ្តៈ ៣ មានអាការៈ ១២ យ៉ាងនេះ (ប្រព្រឹត្តទៅ) ក្នុងអរិយសច្ចទាំងឡាយ ៤ នេះ បរិសុទ្ធល្អ មានដល់តថាគត ក្នុងកាលណា ។ ម្នាលភិក្ខុទាំងឡាយ តថាគតប្តេជ្ញាខ្លួនថា ជាអ្នកត្រាស់ដឹងនូវសម្មាសម្ពោធិញ្ញាណ ឥតមានសេចក្ដីដឹងឯទៀតក្រៃលែង ជាង ក្នុងលោក ព្រមទាំងទេវលោក មារលោក ព្រហ្មលោក ក្នុងពពួកសត្វ ព្រមទាំងសមណព្រាហ្មណ៍ ព្រមទាំងមនុស្សជាសម្មតិ ទេព និងមនុស្សដ៏សេស ក្នុងកាលណោះឯង ។ ក៏បញ្ញាដែលដឹងច្បាស់ ឃើញច្បាស់ កើតឡើងហើយ ដល់តថាគត ដូច្នេះថា សេចក្ដីរួចផុតវិសេសរបស់តថាគត មិនប្រែ ត្រឡប់កម្រើកទៀតឡើយ ជាតិនេះ ក៏ជាទីបំផុតត្រឹមនេះហើយ ឥឡូវនេះ ភពថ្មី គឺការត្រឡប់កើតទៀត ក៏មិនមានឡើយ ។
ឯកសារយោង
ព្រះត្រៃបិដក > វិនយបិដក > មហាវគ្គ (សៀវភៅភាគ៦ ទំព័រទី២៨)
Setting the Wheel of Dhamma in Motion: Dhammacakkappavattana Sutta (SN 56:11)
พระไตรปิฎก เล่มที่ ๑๙ พระสุตตันตปิฎก เล่มที่ ๑๑ สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค ธัมมจักกัปปวัตตนวรรคที่ ๒
Wednesday, April 13, 2022
គ្មានអ្វីមួយបាត់ទៅសូន្យទទេឡើយ គ្រាន់តែប្រែប្រួលពីអ្វីមួយទៅអ្វីមួយផ្សេងទៀត
Se1pte1mb88eur 7o2,u ri200m19ed ·
Shared with Public
យោងតាមអ្នកប្រាជ្ញក្រិច ៖ គ្មានអ្វីមួយកើតឡើងចេញពីភាពទទេគ្មានអ្វីសោះឡើយ ហើយ គ្មានអ្វីមួយបាត់ទៅសូន្យទទេឡើយ គ្រាន់តែប្រែប្រួល ផ្លាស់ប្តូរពីអ្វីមួយទៅអ្វីមួយផ្សេងទៀត។យោងតាមពុទ្ធដីការ៖ អ្វីៗកើតពីហេតុបច្ច័យ អ្វីមួយកើតឡើងពីអ្វីៗជាច្រើនទៀតផ្សំផ្គំគ្នា ហើយអ្វីៗមួយប្រែប្រួលផ្លាស់ប្តូរ ប្រែក្លាយជាអ្វីមួយថ្មី។ យោងតាមច្បាប់រក្សាម៉ាស និង ថាមពល ÷ ធាតុ និង ថាមពល មិនអាចបង្កើត និង បំផ្លាញបានឡើយគ្រាន់តែប្រែប្រួល ផ្លាស់ប្តូរ(អនិច្ចំ)។ វត្ថុ មនុស្ស សត្វ រុក្ខជាតិ ឬអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង បង្កើតដោយធាតុ និង ថាមពលផ្តំគ្នា រួចបែកធ្លាយ ប្រែប្រួល ផ្លាស់ប្តូរ ហើយផ្តំគ្នាឡើងវិញចុះឡើងៗ។ ឧទាហរណ៍ទីមួយ÷ ធាតុ និង ថាមពល ដែលផ្តំគ្នាចូលរួមបង្កើតផែនដី មានជា អមតៈ តែផែនដីមិនអមតៈឡើយ ព្រោះពេលធាតុ និង ថាមពលបែកចេញពីគ្នា ឬ ប្រែប្រួល នោះក៍លែងមានផែនដីដែរ។ឧទាហរណ៍ទីពីរ ផ្ទះឈើមួយ ប្រសិនបើយើងរុះរ៉ើផ្ទះកាត់ឈើជាកំណាត់តូចៗ នោះនឹងលែងមានផ្ទះឈើទៀតហើយ គឺមានតែគំនរកំណាត់ឈើតូចៗ ។ ឧទាហរណ៍ទីបី៖ ខ្សែករមាស ត្រូវបានជាងកែច្នៃជាចិញ្ចៀន ខ្សែករប្តូររូបរាងមកចិញ្ចៀន តែធាតុដើមមាសនៅតែជាមាស មិនបាត់បង់ទៅណា គ្រាន់តែប្រែប្រួលរូបរាងខាងក្រៅមិនបាត់បង់ទៅណាឡើយ។មនុស្ស មានរូបកាយ និង វិញ្ញាណ ហើយ ពេលស្លាប់ វិញ្ញាណ ក៍មិនបាត់បង់ គ្រាន់តែ ផ្លាស់ទី ទៅរក កាមភព រូបភព អរូបភព តាមកម្មដែលបានសាងដោយ ចិត្តជាប្រធាន ហើយបញ្ចេញមកក្រៅតាម វាចារ និង កាយ។ ពេលមនុស្សស្លាប់ទៅ គេបួងសួងសូមឲ្យវិញ្ញាណក្ខន្ធ ទៅកាន់សុគតិភព ពេលស្លាប់នៅមានវិញ្ញាណជាអមតៈ (អត្តា) មិនបាត់បង់។ សរុបមក ធាតុ ថាមពល និង វិញ្ញាណ មានជាអមតៈ គ្រាន់តែប្រែប្រួល ផ្លាស់ប្តូរ។ ពេលមនុស្សស្លាប់ទៅ គឺមិនស្លាប់ទៅសូន្យទទេ ទេ គឺនៅមាន ធាតុ ថាមពល និង វិញ្ញាណ នៅដដែរ ហើយនឹងផ្សំផ្គំឡើងវិញ។ វត្ថុកើតពីការផ្គំគ្នា ត្រូវតែបែកធ្លាយ ការប្រែប្រួលជាទុក្ខ រូបកាយមនុស្សកើតពីការផ្សំផ្គំហើយប្រែប្រួល ជាទុក្ខ ជីវិតជាទុក្ខ។ ចិត្តកាន់តែជាប់ជំពាក់ ចិត្តកាន់តែប្រកាន់ហួងហែង ទុក្ខកាន់តែខ្លាំង។ ព្រះនិព្វាន ជាទីអស់ទុក្ខ ជាទីបរមសុខក្រៃលែង។ ផ្លូវព្រះនិព្វាន គឺការប្រតិបត្តិ សីល សមាធិ បញ្ញា(វិបស្សនា)។
Tuesday, April 12, 2022
មោក្សៈ
វីដេអូរខាងក្រោមដកស្រង់ចេញពី https://www.youtube.com/watch?v=i3qRXQ6mffw
ជំនឿនាចុងសម័យវេទ គេជឿថាមនុស្សម្នាក់មាន ៖
១. ព្រហ្ម័ន (គឺជាព្រលឹងមេ, ព្រលឹងសាកល ព្រលឹងធំ)
២. អាត្ម័ន (គឺជាព្រលឹងតូច
ដែលមិនចេះស្លាប់ទេ) ការវិលវល់ពីរូបមួយទៅមួយរបស់ អាត្ម័នហៅ សំសារះ។
៣. កម៌ន (សំគាល់
កម្មផល ព្រេងវាសនា អំពើ ឬកម្លាំង។ កម៌នជាឧបសគ្គ រារាំងមិនឲ្យ អាត្ម័ន
វិលទៅជួបព្រហ្ម័ន។ ឬ ហៅថា សភារះ អាក្រក់។
ពេលណាដែលអាត្ម័នបានវិលទៅជួបព្រហ្ម័នវិញនោះ គេហៅថា មោក្ស: ដ្បិតអាត្ម័នអស់កម៌ន
(កម្ម) ហើយ។ ជាធម្មតា គេជឿថាគ្មានសត្វណា ឬក៏មនុស្សមួដែលអស់កម៌ន ឡើយ
ហេតុនេះហើយជីវិតមនុស្ស សត្វ ត្រូវតែវិលវល់ក្នុងវាលរដ្តសង្សា។
១/ លទ្ធិព្រហ្មចារ្យ
ឬព្រហ្មចារី លទ្ធិពេះគឺសម្រាប់ពួកព្រាហ្មណ៏ធ្វើចិត្ត
ឲ្យបរិសុទ្ធដូចជាព្រះព្រហ្មដែរ។ ដើម្បីសម្រេចគោលបំណងនេះពួកព្រាហ្មណ៏
ត្រូវតែលះបង់ទ្រព្យសម្បត្តិ ប្រពន្ធកូន ទៅបួសជាសាមណះ ក្នុងព្រៃស្ងាត់។
២/
លទ្ធិអាត្ម័ន លទ្ធិនេះញគឺអប់រំមនុស្សឲ្យចេះ សំអិតសំអាងអាត្ម័នឲ្យបាន ស្អាតបរិសុទ្ធ
ហើយវៀរចាក់នូវគ្រឿងសៅហ្មង ទាំងឡាយដើម្បីឲ្យបានទៅជួប ព្រហ្ម័នវិញ
ទើបបានសម្រេចនូវបរមសុខ។ លទ្ធិអាត្ម័នធ្វើឲ្យមនុស្សស្គាល់ខ្លួនឯងពឹងលើខ្លួន ឯង
និងចេះទទួលខុសត្រូវដោយខ្លួនឯង ព្រោះគេយល់ថាខ្លួនគេជាព្រះព្រហ្ម
ហើយអំពើដែលគេប្រព្រឹត្តក៏ជាអំពើរបស់ព្រះព្រហ្មដែរ។
៣/ លទ្ធិឧបនិស័ទ
គោលលទ្ធិសំខាន់គឺស្វែងរកវិធីដែលធ្វើឲ្យអាត្ម័នរបស់មនុស្សអាចវិលចូលទៅកាន់ព្រហ្ម័នវិញ។គេប្រើ
វិធីសំខាន់ ២ប្រភេទ គឺ វិធីធ្វើតប និង វិធីយោគះ។
៣. ១ វិធីធ្វើតប ក នៅដើមសសម័យវេទ
គេព្យាយាមបន់ស្រន់ បួងសួង ដល់អាទិទេព ធ្វើឲ្យអទិទេព ពេញចិត្ត អាណិតមេត្តា ខ
នៅចុងសម័យវេទគេព្យាយាមធ្វើឲ្យអទិទេពក្តៅក្រហាយ ទ្រាំពុំបាននឹងចុះមកជួយវិញ។ គ
នៅសម័យព្រាហ្មណ៏និយម គេព្យាយាមធ្វើទុក្ខកិរិយាវិញម្តង ដូចជា ឈរហាលថ្ងៃយ៉ាងយូរ
ដេកលើបន្លាស្រួច ឬដេកលើដែកគោល។
៣.២ វិធីធ្វើយោគ ជាវិធីអប់រំចិត្តឲ្យនឹងនរ
ឲ្យស្អាតបរិសុទ្ធ ឲ្យស្គាល់ខុសត្រូវ ដោយវិធីហាត់ ដកដង្ហើមចេញចូលឲ្យបានស្រួល
និងធ្វើសមាធិជាដើម។
បរព្រហ្ម ឬ បរមាត្ម័ន
វីដេអូរខាងក្រោមដកស្រង់ចេញពី https://www.youtube.com/watch?v=r24BwPsV58M
បរព្រហ្ម ឬ បរមាត្ម័ន ជាសភាវៈឥតរូបមានគ្រប់ក្នុងអ្វីៗទាំងអស់ ឥតមានចំនុចចាប់ផ្តើមនិងបញ្ចប់ ជាថាមពលមហិមារ អាចបង្កើតអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង សូម្បីអាទិទេព ចក្រវាល កើតពីបរព្រហ្ម ឬ បរមាត្ម័ន
Subscribe to:
Posts (Atom)